بیماری‌های زئونوز به بیماری‌هایی گفته می‌شود که می‌توانند بین حیوانات و انسان منتقل شوند. این بیماری‌ها ممکن است توسط ویروس‌ها، باکتری‌ها، انگل‌ها یا قارچ‌ها ایجاد شوند و از طریق تماس مستقیم با حیوان، گزش، غذای آلوده یا محیط آلوده به انسان منتقل شوند. بیش از ۶۰ درصد بیماری‌های عفونی شناخته‌شده انسان منشأ حیوانی دارند و بسیاری از بیماری‌های نوپدید نیز از حیوانات سرچشمه گرفته‌اند.
کودکان، به‌ویژه زیر ۵ سال، بیش از سایر افراد در معرض ابتلا به برخی بیماری‌های زئونوز قرار دارند. علت این موضوع تنها ضعیف‌تر بودن سیستم ایمنی نیست؛ بلکه رفتارهای طبیعی کودکان نیز نقش مهمی دارد. بازی روی زمین، تماس نزدیک با حیوانات، لمس دهان و صورت با دست‌های آلوده و شستن نامناسب دست‌ها، احتمال انتقال عوامل بیماری‌زا را افزایش می‌دهد.
حیوانات خانگی سالم و واکسینه‌شده معمولاً خطر کمی دارند، اما حتی حیواناتی که ظاهراً سالم هستند نیز ممکن است برخی میکروب‌ها را بدون داشتن علائم بیماری حمل کنند. به همین دلیل، رعایت اصول بهداشتی پس از تماس با حیوانات اهمیت زیادی دارد.

برای محافظت از کودکان چه کنیم؟پس از هرگونه تماس با حیوانات، دست‌های کودک را با آب و صابون بشویید.اجازه ندهید کودک با حیوانات ولگرد یا ناشناس تماس نزدیک داشته باشد.از بوسیدن حیوانات یا تماس دهان کودک با صورت حیوان جلوگیری کنید.
در صورت گازگرفتگی یا خراش توسط حیوان، محل زخم را سریع با آب و صابون شسته و بدون تأخیر به مرکز درمانی مراجعه کنید.از مصرف شیر غیرپاستوریزه، گوشت نیم‌پز و تخم‌مرغ خام برای کودکان خودداری کنید. برنامه واکسیناسیون و معاینات دامپزشکی حیوانات خانگی را به‌طور منظم انجام دهید.هنگام بازدید از باغ‌وحش، مزارع یا نمایشگاه‌های حیوانات، کودکان را تحت نظارت داشته باشید و پس از خروج، شست‌وشوی دست‌ها را فراموش نکنید.

پیشگیری از بیماری‌های زئونوز، با رعایت چند نکته ساده بهداشتی آغاز می‌شود. آموزش کودکان، نظارت والدین و پرهیز از تماس غیرضروری با حیوانات ناشناس، نقش مهمی در حفظ سلامت خانواده و جامعه دارد.

واحد آموزش سلامت بیمارستان امام خمینی(ره) استهبان