بازگشت به آرامش پس از بحران؛ گامی مهم در مسیر سلامت روان و بهبود کیفیت زندگی

بحران‌هایی مانند جنگ، حوادث طبیعی، تصادفات، بیماری‌های شدید، سوگ، خشونت و سایر رویدادهای ناگوار می‌توانند سلامت روان افراد را تحت تأثیر قرار دهند. اضطراب، ترس، غم، تحریک‌پذیری، اختلال خواب و کاهش تمرکز از جمله واکنش‌های روانی شایع پس از تجربه رویدادهای پراسترس هستند. بروز این واکنش‌ها لزوماً به معنای ابتلا به اختلال روانی نیست و در بسیاری از افراد، با گذشت زمان و برخورداری از حمایت مناسب، شدت آن‌ها کاهش می‌یابد. با این حال، برخی افراد ممکن است به حمایت تخصصی نیاز داشته باشند. 

**چگونه پس از بحران به آرامش روانی بازگردیم؟**

بازگشت به تعادل روانی فرایندی تدریجی است و برای هر فرد می‌تواند متفاوت باشد. بر اساس توصیه‌های سازمان جهانی بهداشت، اقدامات زیر می‌توانند به سازگاری بهتر با شرایط پس از بحران کمک کنند:

- **حفظ ارتباط با دیگران:** صحبت با اعضای خانواده، دوستان و افراد قابل اعتماد و دریافت حمایت عاطفی، احساس تنهایی را کاهش می‌دهد.

- **توجه به نیازهای اولیه:** خواب کافی، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی متناسب با شرایط و رعایت نظم روزانه به بهبود سلامت جسم و روان کمک می‌کنند.

- **پذیرش احساسات:** ترس، اندوه، خشم و نگرانی پس از تجربه رویدادهای دشوار ممکن است طبیعی باشند. لازم نیست افراد برای صحبت کردن درباره تجربه خود تحت فشار قرار گیرند.

- **دریافت اطلاعات معتبر:** پیگیری اخبار از منابع قابل اعتماد و پرهیز از مواجهه مداوم با تصاویر و اخبار آزاردهنده می‌تواند به کاهش تنش روانی کمک کند.

- کمک به دیگران، بدون غفلت از خود: حمایت عملی و همدلانه از اطرافیان، همراه با توجه به نیازهای شخصی، می‌تواند در روند سازگاری و بازگشت به شرایط عادی مؤثر باشد.

چه زمانی باید از متخصص کمک بگیریم؟

اگر اضطراب، غم، کابوس، اختلال خواب یا سایر نشانه‌های روانی شدید باشند، ادامه پیدا کنند یا در انجام فعالیت‌های روزمره، روابط خانوادگی، تحصیل یا کار اختلال ایجاد کنند، مراجعه به روان‌شناس، روان‌پزشک یا سایر ارائه‌دهندگان واجد صلاحیت خدمات سلامت روان ضروری است. در صورت وجود افکار خودکشی یا خطر آسیب به خود یا دیگران، باید فوراً از خدمات اورژانسی و حمایت تخصصی کمک گرفت.

**سلامت روان، بخشی جدایی‌ناپذیر از سلامت عمومی است.** بازگشت به آرامش پس از بحران تنها به گذشت زمان وابسته نیست؛ حمایت خانواده و جامعه، احساس امنیت، دسترسی به خدمات سلامت روان و دریافت کمک به‌موقع، نقش مهمی در بهبود و بازیابی توانمندی افراد دارند.

به مناسبت ۱۸ مهر، روزشمار هفته ملی سلامت روان با عنوان «سلامت روان؛ بازگشت به آرامش پس از بحران»، یادآوری می‌کنیم که توجه به سلامت روان، شنیدن بدون قضاوت و حمایت از افرادی که روزهای دشواری را پشت سر می‌گذارند، مسئولیتی انسانی و اجتماعی است.

واحد آموزش سلامت بیمارستان امام خمینی(ره) استهبان