چگونه می‌توان با یک تصمیم، تا ۸ زندگی را نجات داد؟ چرا اهدای عضو؟

تصور کنید یک کیسه خون یا اکسیژن معمولی تا چه اندازه می‌تواند زندگی‌ها را نجات دهد. حال تصور کنید با اهدای اعضای بدن خود پس از مرگ، بتوانید جان تا ۸ بیمار را نجات دهید و با اهدای بافت‌هایی مانند قرنیه، دید را به چندین فرد دیگر بازگردانید. در سطح جهانی، سازمان بهداشت جهانی تخمین می‌زند که سالانه بیش از ۱۳۰ هزار پیوند عضو انجام می‌شود، اما این رقم تنها حدود ۱۰ درصد از نیاز جهانی را پوشش می‌دهد و نزدیک به نیم میلیون نفر در لیست‌های انتظار رسمی به سر می‌برند.

آمار نگران‌کننده در ایران

متاسفانه، با وجود پیشرفت‌های چشمگیر پزشکی، هنوز آمار اهدای عضو در ایران به اندازه کافی نیست.

۲۵ هزار بیمار در انتظار دریافت عضو پیوندی هستند.

هر روز ۷ تا ۱۰ بیمار به دلیل نرسیدن عضو پیوندی جان خود را از دست می‌دهند که رقم سالانه آن به بیش از ۳ هزار نفر می‌رسد.

سالانه ۷ هزار عضو قابل پیوند به دلیل عدم رضایت خانواده‌ها، به خاک سپرده می‌شود، درحالی که ۳ هزار بیمار چشم انتظار پیوند هستند

متاسفانه کمتر از ۱۰ درصد بزرگسالان ایرانی کارت اهدای عضو دارند

مجوز شرعی: اهدای عضو از نگاه اسلام

یکی از رایج‌ترین نگرانی‌ها در بین مردم، مسئله شرعی اهدای عضو است. خوشبختانه، نظام حقوقی ایران بر پایه فتوای رهبران عالی‌نظران دینی، چارچوب منعطفی را برای پیوند اعضا تدوین کرده است که با مقتضیات روز پزشکی سازگاری دارد. یک استاد فقه دانشگاه الازهر نیز تاکید می‌کند فرد می‌تواند پس از مرگ اعضای خود را اهدا کند و «هیچ اشکالی ندارد؛ چرا که آن نوعی نفع رساندن به دیگری است».

نکته مهم: بیمار مرگ مغزی از نظر شرعی و قانونی، مرده محسوب می‌شود و بازگشتی به زندگی ندارد، بنابراین اهدای اعضای او مصداق «نبش قبر» یا هتک حرمت نیست.

مرگ مغزی چیست؟

بیمار مرگ مغزی کسی است که تمام فعالیت‌های مغز و ساقه مغز او به طور غیرقابل برگشت از کار افتاده است. در این حالت، قلب و سایر ارگان‌ها با کمک دستگاه تنفس مصنوعی به کار خود ادامه می‌دهند، اما این کارکردها موقتی است و تنها با هدف حفظ اعضا برای پیوند قابل ادامه است. این بیماران هیچ شانسی برای بازگشت به زندگی عادی ندارند.

ایران در جهان؛ رتبه اول در آسیا

با وجود کمبود اعضای اهدایی، ایران همچنان رتبه نخست اهدای عضو در آسیا را در اختیار دارد و تنها کشور خاورمیانه است که همه پیوندهای اعضای حیاتی در آن انجام می‌شود. متاسفانه در سطح جهانی، ایران از لحاظ PMP (تعداد اهدا به ازای یک میلیون نفر) رتبه ۳۱ را دارد. آمار PMP ایران قبل از کرونا ۱۴.۳ بود اما هنوز به آن سطح بازنگشته‌ایم.

کارت اهدای عضو؛ چطور ثبت‌نام کنیم؟

خوشبختانه روند دریافت کارت اهدای عضو در ایران بسیار ساده و سریع است:

۱- روش اول: کد ملی ۱۰ رقمی خود را به شماره ۳۴۳۲ ارسال کنید تا کارت اهدای عضو برایتان صادر شود

۲- روش دوم: به سامانه‌های ملی اهدای عضو مراجعه کرده و با ثبت اطلاعات، رضایت قلبی خود را برای اهدای عضو اعلام کنید

۳- روش نوین: در قسمت «ابر اهدا» می‌توانید یک فیلم کوتاه از رضایت خود ضبط کنید تا در زمان مرگ مغزی احتمالی به خانواده‌تان نشان داده شود

توجه داشته باشید کارت اهدای عضو یک اعلامیه شخصی است، اما دریافت آن بدون هماهنگی با خانواده خیلی کارساز نخواهد بود. حتما با عزیزانتان درباره تصمیمتان صحبت کنید.

یک تصمیم، هزاران لبخند

هر کس نفسی را حیات بخشد (از مرگ نجات دهد)، مثل آن است که همه مردم را حیات بخشیده است. (سوره مائده، آیه ۳۲)

اهدای عضو، اهدای زندگی است. یک تصمیم ساده اما ماندگار که حتی پس از پایان زندگی زمینی‌تان، نامتان را در زمره ناجیان و بخشندگان جاودانه می‌کند. با امضای یک کارت، می‌توانید به ۸ بیمار لبخند زندگی هدیه کنید.

واحد آموزش سلامت بیمارستان امام خمینی(ره) استهبان